Kategori: Makaleler

Erken Kalkmak İyi Mi? Tarihî Arka Plan ve Güncel Tartışmalar Erken kalkmak üzerine düşünürken, daima zihnimin bir köşesinde toplumsal ritimler ve bireyin bu ritimlerle kurduğu ilişki beliriyor. İnsanlık tarihi boyunca “günün ilk ışıkları” ile birlikte başlayan bir hareketlilik vardır; bu hareketlilik yalnızca biyolojik değil, aynı zamanda kültürel, ekonomik ve ideolojik düzlemlerde okunabilir. Antik Yunan’da, bir günlük planın sabahla başlaması öneriliyor; Ortaçağ’da, belli meslek grupları için günün erken saatlerinde çalışmak bir erdem olarak görülüyordu. ([Vikipedi][1]) Günümüzde ise “erken kalkmak iyi bir alışkanlıktır” savı hem popüler literatürde hem de akademik araştırmalarda tartışılıyor. Bilimsel çalışmalar, erken kalkmanın faydaları olduğu kadar risklerinin de bulunduğunu gösteriyor.…

Merhaba sevgili okur, Bugün seninle birlikte çokça konuşulan ama hâlâ kafa karıştıran bir konuya değineceğiz: Türkiye’de gerçekten bir lityum madeni var mı? Konuya farklı perspektiflerden, erkeklerin daha “veri‑odaklı” yaklaşımıyla ve kadınların “duygusal & toplumsal” bakışıyla bakarak tartışacağız. Senin de fikirlerin bizim için çok değerli — yazının sonunda senin görüşünü almak isterim. Erkeklerin veri odaklı bakışı: “Sayılar, rezervler, üretim” Türkiye açısından lityum konusu bilimsel veriler ve jeolojik araştırmalar açısından şöyle özetlenebilir: Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) verilerine göre, Türkiye’de ekonomik olarak işletilebilecek miktarda lityum yatağı bulunduğuna dair kesin bir sayı yok. ([Evrim Ağacı][1]) Ancak bazı çalışmalar, bor madenciliği yapılan…

Dudak Renklendirme Sonrası Banyo Yapılır mı? Antropolojik Bir Bakış Ritüeller, semboller ve kimlikler… İnsanlık tarihinin derinliklerine bakarken, bu kavramlar kültürlerin özenle ördüğü toplumsal dokunun temel taşlarını oluşturur. Dünyanın dört bir köşesinde, insanlar kendilerini ifade etme, topluluklarına aidiyet duyma ve günlük yaşamlarını anlamlandırma çabasında ritüellere başvururlar. Ancak bazen, bu ritüellerin göze çarpan detayları bize ilginç sorular sordurur. Örneğin, dudak renklendirme sonrası banyo yapmak; bu, yalnızca bir güzellik uygulamasının ötesinde, sembolizm ve toplumsal normlarla nasıl ilişkilidir? İşte bu soruya antropolojik bir bakış açısıyla yaklaşarak, kültürel çeşitliliğin ve toplumsal kimliklerin peşinden gitmeye davet ediyorum. Ritüellerin Sosyal ve Kültürel Bağlamı Birçok toplumda güzellik uygulamaları…

Lodos yağış getirir mi? Bu, doğa olaylarının sadece fiziksel yönleriyle ilgilenmekten çok, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi dinamiklerle şekillenen bir konuya dönüştüğünde, sorunun ötesinde farklı bir anlam kazandığını görmeye başlarız. Lodos rüzgarı, sadece bir hava durumu durumu değil, aynı zamanda insanların toplumdaki rollerine, yaşadıkları çevreye ve birbirleriyle olan ilişkilerine dair ipuçları sunar. Bugün, bu soruyu sadece doğa bilimleri açısından değil, toplumsal bir bakış açısıyla ele alacağız ve hep birlikte nasıl daha adil, duyarlı bir toplum kurabileceğimizi tartışacağız. Lodos ve Yağış: Doğanın Değişken Yüzü Öncelikle, lodosun fiziksel bir etkisi olarak yağış getirip getirmediği sorusunu bilimsel olarak inceleyelim. Lodos, Akdeniz…

Lignin ve Süberin: Bilimin Gölgelerinde Kalan İki Gizemli Yapı Lignin ve süberin. İki terim, genellikle biyoteknoloji, ekoloji veya bitki biyolojisi konularında sıkça karşımıza çıkar. Ancak, bu terimler ve bunların işlevi üzerine konuşulurken genellikle gözden kaçan çok önemli noktalar vardır. Çoğu insan bu molekülleri sıradan biyolojik bileşikler olarak görüp geçerken, aslında her ikisi de doğanın büyük gizemlerinden birer anahtar olabilir. Ama soru şu: Ne kadar iyi anlıyoruz bu molekülleri? Ve gerçekten de bilim dünyasında yeterince tartışılıyorlar mı? Hadi gelin, lignin ve süberin üzerinden bilimsel dogmaları sorgulayalım. Lignin: Gerçekten Doğanın Desteği Mi? Lignin, bitkilerdeki hücre duvarlarının en sert ve en dayanıklı bileşenlerinden…

Büyük Selçuklu Döneminde Kim Tarafından Anadolu’ya İlk Akınlar Yapıldı? (Kendini Tarihe Akıncı Olarak Görmek İsteyenlere Duyurulur) Evet, evet, doğru okudunuz! Bugün Büyük Selçuklu döneminin tarihindeki o ünlü ilk akınları ele alıyoruz. Hadi, bir de bunu biraz eğlenceli bir bakış açısıyla inceleyelim. Peki, kimdi bu cesur (ama belki biraz da yorgun) akıncılar, nasıl bir stratejiyle Anadolu topraklarına girmeyi başardılar ve bu “akın” olayını nasıl hatırlıyoruz? Merak etmeyin, çok derinlemesine girmeyeceğiz – sadece keyifli bir sohbet ortamı yaratacağız, hem de biraz tarih, biraz mizah ile! İlk Akıncılar Kimdi? Kimseyi Kandırmadılar! Büyük Selçuklu dönemi denince akıllara hep güçlü komutanlar, devasa ordu ve uzak…

Kabiliyet Hangi Dil? Psikolojik Bir Mercekten Analiz Bir Psikologun Meraklı Girişi: İnsan Davranışlarını Çözümleme Arzusu Her insan bir yetenek havuzuna sahiptir. Kimisi müzikte, kimisi sporda, kimisi de sosyal etkileşimde olağanüstü beceriler sergileyebilir. Ancak, bu kabiliyetlerin temeli tam olarak nedir? Psikolojik açıdan, bir yeteneğin gelişmesi, sadece doğuştan gelen bir özellik mi, yoksa çevresel ve duygusal faktörlerin etkisiyle mi şekillenir? “Kabiliyet hangi dil?” sorusu, bu karmaşık sorunun ardındaki psikolojik süreçleri anlamak için önemli bir anahtar sunar. İnsan beyninin çalışma biçimi, bilişsel, duygusal ve sosyal süreçler bir arada düşünüldüğünde, kabiliyetlerimizi nasıl kazandığımıza dair derinlemesine bir keşfe çıkabiliriz. Bilişsel Psikoloji Perspektifinden Kabiliyet Bilişsel psikoloji,…

Kabala Astroloji Nedir? Geçmişten Günümüze Bir Yolculuk Bir tarihçi olarak, geçmişi anlamadan bugünü ve geleceği kavrayamayacağımızı düşünüyorum. Geçmiş, günümüzün temelini atarken, bugün ise geçmişin izlerini ve etkilerini taşır. Bu yazımda, Kabala Astroloji’nin derinliklerine inmeye çalışacak, tarihsel süreçler ve toplumsal dönüşümler üzerinden bir inceleme yapacağım. Kabala ve astrolojinin birleşimi olan bu kavram, aslında çok eski bir bilgelik geleneğini temsil eder ve bu geleneğin zaman içindeki evrimine dair önemli ipuçları sunar. Kabala ve Astrolojinin Tarihsel Kökenleri Kabala, kelime olarak “almak” veya “kabul etmek” anlamına gelir. Yahudi mistisizmi olarak bilinen Kabala, Tanrı’nın ve evrenin sırlarını anlamaya yönelik bir öğreti sistemidir. Bu öğreti, özellikle…

Juno Ne Demek? Ekonomik Perspektiften Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Üzerine Bir Ekonomistin Girişi Ekonomi, genellikle kaynakların sınırlılığına dayalı bir sistem olarak tanımlanır. İnsanlar, sınırsız ihtiyaç ve isteklerle karşı karşıya oldukları halde, bu ihtiyaçları karşılayacak kaynaklar sınırlıdır. Bu nedenle, her birey, her toplum, her ekonomi, kaynakları en verimli şekilde kullanmaya çalışarak kararlar alır. Kararlar, bir seçim yapmak anlamına gelir ve bu seçimlerin sonuçları, ekonomiyi şekillendirir. İşte tam bu noktada, ekonomi perspektifinden “Juno” kavramına bakmak ilginç bir analiz fırsatı sunar. Juno, genellikle astrolojik bir terim olarak bilinse de, ekonomideki kaynak yönetimi, piyasa dinamikleri ve toplumsal refah…

Leşkeri Gaza Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Analiz Hayatımızda kullandığımız kelimeler ve ifadeler bazen çok daha derin anlamlar taşır, bazen ise toplumsal dinamiklere dair önemli ipuçları sunar. “Leşkeri gaza” ifadesi de tam olarak böyle bir örnek. Bu kelime, genellikle gençlerin ve erkeklerin kullandığı, mücadeleci ve cesaret verici bir anlam taşıyan bir deyim olarak bilinse de, toplumsal cinsiyet rollerinden sosyal adalet anlayışına kadar geniş bir çerçevede incelenmesi gereken bir konuya işaret ediyor. Her bir kelime, belirli bir kültürün, toplumun ya da düşünce yapısının izlerini taşıyor. Bu yazıda, “Leşkeri gaza” ifadesini toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet…