Kategori: Makaleler

Özalp Nereli? Bir Yolculuğun Hikayesi Bir Şehir, Bir İnsan, Bir Sorunun Cevabı Özalp nereli? Bazen basit bir soru gibi gelir, değil mi? Ama işte, bu soruyu sorarken bir anda kendimi derin düşüncelere dalarken buluyorum. O kadar basit bir soru ki, tek bir kelimeyle cevap verilebilir: Van. Ama bu cevap, kalbimde başka bir yerlerde yankı uyandırıyor. Çünkü “Özalp nereli?” sorusu bana, yıllar önce tanıştığım birinin, bir dostumun öyküsünü hatırlatıyor. O kişiyi, o anı ve hisleri hatırlamak… bence çok derin, çok duygusal bir şey. Hayal Kırıklığı ve İlk Tanışma Geçen yaz, Van’a gitmeye karar verdim. Hani hepimizin hayalini kurduğu o yolculuklar vardır…

Türkiye’de Kaç Tane Meyve Ağacı Var? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul’da yaşıyorum, ve bu şehirde her şeyin hızla geçtiği bir tempoda, insan bazen durup etrafına bakma fırsatı buluyor. Çoğu zaman, alışveriş yaparken, bir kafede otururken ya da toplu taşımada gideceğim yere doğru yol alırken, gözlerim çevremdeki insanlara, sokaklara ve hatta ağaçlara kayıyor. Birkaç gün önce, kafamda belirgin bir soru beliriverdi: “Türkiye’de kaç tane meyve ağacı var?” Düşünürken, hemen her şeyin sayısal verilere dayandırıldığı bu dünyada, bir ağacın sayısının ne kadar önemli olduğu sorgulanabilir. Ancak ben, bu soruyu biraz farklı bir açıdan ele almak istiyorum. Meyve…

Onay İhtiyacı Nedir? Kendini Kabul Ettirme Arzusunun Altında Yatanlar Hayatımda pek çok kez onay ihtiyacıyla karşılaştım. Çocukken annemle olan küçük tartışmalarımızda, her zaman doğruyu söylediğimi ispatlamak için uğraşırdım. Ama bir de okul hayatımda sürekli öğretmenlerden “Aferin” almak için gösterdiğim çaba vardı. Şimdi düşününce, bu onay ihtiyacının çocuklukla sınırlı olmadığını fark ediyorum. Hatta bugünkü iş yaşamımda bile – belki de her birimiz için – onay alma arzusu çok farklı şekillerde kendini gösteriyor. Peki, onay ihtiyacı nedir ve bu duygu hayatımıza nasıl yön verir? Onay İhtiyacı ve Psikolojik Temelleri Onay ihtiyacı, aslında bir kişinin dış dünyadan aldığı geri bildirimle kendini değerli hissetme…

Mevlâna’nın Öldüğü Güne Ne Ad Verilir? Eleştirel Bir Bakış Mevlâna Celaleddin Rumi’nin öldüğü gün, yani 17 Aralık, Türkiye’de her yıl “Şeb-i Arus” olarak anılır. Peki bu gerçekten doğru mu? Yani, bir insanın ölüm günü, aşk ve birliktelik kutlaması olarak nasıl algılanır? Şeb-i Arus, kelime anlamı olarak “Düğün Gecesi” demektir. Bu kavramın anlamı üzerine düşündüğümüzde, karşımıza çok katmanlı, tartışmaya açık bir konu çıkıyor. Kimi insanlar için Mevlâna’nın öldüğü gün, aşkın ve ilahi birlikteliğin kutlandığı özel bir an, kimileri içinse, ölümün ve kaybın üstesinden gelmek için bir ritüel haline gelmiş bir etkinlik. Ancak bu yaklaşımın ne kadar derin ve doğru olduğunu sorgulamak…

İnsanın besinle ilişkisine tarihsel bir pencere açmak, bugün sık tükettiğimiz bazı ürünleri — ve içlerindeki gizli bileşenleri — sorgulamamı sağlıyor. Jelatin üzerine düşündüğümde, aslında yüzlerce yıllık bir tarihin, endüstriyel devrimlerin ve toplumsal değişimlerin izlerini görüyorum. Bu yazıda, “jelatin hangi yiyeceklerde bulunur?” sorusunu tarihsel bir perspektiften irdeleyerek, hem geçmişin hem günümüzün bağlamını birlikte değerlendireceğim. Jelatin: Kökeni ve Tarihsel Serüveni Erken Dönem — Antik Çağdan Orta Çağ’a Jelatinin kökeni, hayvan kolajeninin kaynar su ile çözülmesine dayanıyor. Aslında bu teknik, bugün bildiğimiz jölelerin atası sayılır. Arkeolojik ve tarihî kaynaklar, deriler, kemikler ve bağ dokularının kaynatılarak elde edilen sıvıların yapıştırıcı ya da bağlayıcı olarak…

Balığa Neden Mısır Unu Konulur? İstanbul’da yaşamak bazen insanın başını döndüren bir şey olabiliyor. Gündüzleri ofiste çalışırken, akşamları da evde kendime vakit ayırıp yeni blog yazıları yazmaya çalışıyorum. Ama bazen, gündelik hayatın sıradan olayları bana derin sorular sorduruyor. Mesela geçen akşam aklıma takılan bir şey vardı: Balığa neden mısır unu konulur? Evet, garip bir soru belki ama aslında bir anda düşündüm ve bunu araştırmaya karar verdim. Mısır ununun balıkla olan ilgisi nedir, neden bu iki malzeme bir araya gelir? Hadi gelin, birlikte buna bakalım. Balık ve Mısır Unu: Bir Yüzyıllık İkili Balık ve mısır unu ilişkisi, mutfakta yıllardır bilinen bir…

Attribute Veri Nedir? Ankara’nın soğuk sabahlarından birinde, kahvemi yudumlarken aklıma takılan bir soru vardı: “Veri dedikçe aslında neyi kastediyoruz?” Bunu düşündüm çünkü veri deyince aklıma genelde sayılar, grafikler, tablolar falan geliyor. Ama aslında bu verilerin en temel unsurlarından biri, göz ardı ettiğimiz “attribute” verisi. Bazen sadece bir gözlem gibi görünen bu veri, aslında her şeyin temelinde var ve daha iyi bir dünyaya giden yolun anahtarı olabiliyor. Attribute Veri Nedir? Hadi, Detaylara Girelim Başlıkta yazdığı gibi, attribute veri, bir nesneyi tanımlayan özelliklerdir. Yani, verilerin bir araya gelerek anlamlı hale gelmesini sağlayan küçük ama güçlü parçalardır. Örneğin, bir e-ticaret sitesinde kullanıcıların sipariş…

Divanı Hümayun Elçi Kabul Eder Mi? Psikolojik Bir Analiz İnsan davranışlarını çözümlemek, en karmaşık bulmacayı çözmek gibidir. Her bir hareket, söz veya duruş, derin bir anlam taşır. Psikoloji, bu anlamları açığa çıkarmak için çeşitli boyutlardan bakmamıza olanak sağlar. Bugün, Divanı Hümayun’un elçi kabul etme meselesine psikolojik bir mercekten bakacağız. Ancak burada sadece tarihi bir soruyu değil, aynı zamanda insan psikolojisinin temel dinamiklerini de ele alacağız. Bir elçiyi kabul etmek, bir liderin duygusal zekâsından, bilişsel süreçlerinden ve sosyal stratejilerinden çok şey anlatır. Peki, bir hükümdar Divanı Hümayun’da elçiyi kabul eder mi? Bu soruya, insanın içsel dünyasında gizli olan katmanları keşfederek cevap…

Çok Aşk Filmi Ne Zaman Çekildi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış “Çok Aşk” filmi, 2016 yılında çekilmiş bir yapım ve zamanında büyük ilgi görmüş, özellikle de aşkı ve ilişkileri farklı bir açıdan ele almasıyla dikkat çekmişti. Ama bu filmi sadece bir aşk hikayesi olarak görmek, bence çok dar bir bakış açısı olur. Çünkü “Çok Aşk” hem toplumsal cinsiyet, çeşitlilik hem de sosyal adalet konularını irdeleyen, belki de yıllar sonra daha fazla takdir edilecek bir yapım. İstanbul’da bir sokak sahnesinde, otobüste yanımda oturanın yüzündeki ifadeyi gördüğümde, “Bu film bugün çekilseydi, nasıl farklı bir anlam taşırdı?” diye düşünüyorum.…

Toplumsal Değişim Kuramı Nedir? Farklı Yaklaşımların Karşılaştırılması Toplumsal değişim kuramı, toplumların tarihsel süreçler içinde nasıl evrildiğini, sosyal yapıları ve bireylerin yaşamlarını nasıl dönüştürdüğünü anlamamıza yardımcı olan bir teorik çerçevedir. Bu kuram, toplumsal yapıları, değerleri, normları ve ekonomik durumları analiz eder. Ancak, toplumsal değişim sadece bir toplumun nasıl şekillendiğini anlamakla kalmaz, aynı zamanda bu değişimlerin insanlar üzerindeki etkilerini de irdeler. Peki, toplumsal değişim kuramına dair farklı bakış açıları neler? Şimdi, hem mühendislik hem de sosyal bilimlere meraklı biri olarak, bu konuda nasıl farklı yaklaşımlar olduğunu tartışalım. Modernleşme Kuramı: İçimdeki Mühendis Diyor ki… Modernleşme kuramı, toplumsal değişimin ilerleyen bir süreç olduğunu ve…